زیاد طول کشیده است؟ صفحه بارگذاری را ببندید.

ISO 4406 و شمارش ذرات روغن توربین

0

در این فیلم ۲ دقیقه ای درباره استاندارد ISO 4406 به شما میگویم:

  • کد ISO 4406 چطور تفسیر میشود؟
  • روش های انجام آزمایش سطح تمیزی روغن چیست؟
  • اظهار نظر توربین سازها در مورد سطح تمیزی روغن
  • حجم نمونه روغن، پریود زمانی نمونه گیری و قیمت آزمایش در سطح تمیزی روغن طبق استاندارد ISO 4406.

به نام خدا دوستان سلام  من سعید کردی زاده هستم، کارشناس ارشد مکانیک.

در این ویدیو قصد دارم مطالبی را در مورد particle counting یا شمارش ذرات روغن توربین طبق استاندارد ISO 4406 با شما به اشتراک بگذرام.

 

منابع ذرات معلق در روغن

۱- ذرات به جا مانده از مراحل ساخت سیستم جدید

آلودگی­های نوکار یا آلودگی­‌های اولیه در طی مراحل ساخت، ترکیب و تست ایجاد می­شوند. ذرات جوشکاری فلز، براده­‌های ماشین کاری، تکه‌­های نوار تفلون (یا سایر درزبندها)، شن و سایر آلودگی­ها، باید در مرحله اولیه راه‌­اندازی یک سیستم توسط یک فیلتر با کیفیت بالا کنترل گردند. باید قبل و بلافاصله پس از راه‌­اندازی سیستم، اجازه داد تا روغن در فیلتراسیون، گردش نماید. در غیر این صورت این دسته از آلودگی­ها بیشترین آسیب را به سیستم وارد خواهند نمود.

 

٢. گرد و خاک و ذرات محیطی

ذرات موجود در هوای محیط به داخل روغن نفوذ می­کنند. این ذرات از طریق درزبندها وارد سیستم می­شوند.

 

٣. ذرات فلزی ناشی از سایش سطوح و قطعات

سطوح و قطعات در سیستم روانکاری در معرض ساییدگی قرار دارند. سایش در جریان سیال تحت فشار و سرعت بالا در اثر برخورد بين سطح و سیال اتفاق می­افتد. عوامل محیطی موثر بر سایش عبارتند از:

سرعت نسبی سیال

با افزایش سرعت حرکت سیال، سرعت سایش افزایش می­یابد. از اینروست که کنترل و حذف آلودگی در سیستم­های تحت فشار و سرعت­های بالا، اهمیت بیشتری دارد.

ویسکوزیته روغن 

در انتخاب روغن مناسب می­بایست ویسکوزیته روغن را مورد توجه قرار داد. به طور کلی ویسکوزیته روغن هیدرولیک باید تا حد ممکن برای کاهش مصرف انرژی پمپ، پایین باشد. همچنین باید به اندازه‌­ای بالا باشد که بتواند فيلم روانکاری را بر روی سطوح برای جلوگیری از سایش تشکیل دهد. لذا استفاده از روغن مناسب مطابق پیشنهاد سازنده دستگاه بسیار اهمیت دارد.

حضور ذرات جامد 

این ذرات با برخورد به سطوح، عامل اصلی سایش در سیستم­های هیدرولیک هستند. به خصوص ذرات ریز کمتر از ۵ میکرون بیشترین آسیب را وارد می­کنند. با تولید ذرات جدید سایشی، سایش شدت می­یابد.

۴- حضور آب

خوردگی کاویتاسیون که در اثر وجود آب در سیستم هیدرولیک بروز می­دهد، باعث ایجاد ذرات سایشی می­گردد.

۵-حضور مواد اسیدی حاصل از اکسیداسیون

اکسیداسیون روغن و تولید مواد اسیدی باعث افزایش خورندگی روغن و تولید ذرات زنگ می­گردد.

۶-ذرات وارد شده به سیستم در مدت سرویس و تعمیرات

موقعی که سیستم برای بازرسی یا تعمیر چک شده و قطعات آن از یکدیگر مجزا می­شوند، مورد هجوم آلودگی‌­ها و ذرات قرار خواهد گرفت. لذا در مدت سرویس و تعمیرات و همچنین تعویض قطعات، باید دقت نمود که سیستم از آلودگی‌­ها حفظ شود.

 

ISO 4406 چطور تفسیر می‌شود؟

Particle counting روغن توربین معیاری از بازدهی فیلتر روغن بوده و به کاربر توربین در مورد تمیزی سیستم روغن کاری توربین یک دید کلی میدهد.

استاندارد ISO4406:1999 تعداد ذرات بزرگتر از ۴micron و ۶micron و ۱۴micron را در  ۱ml نمونه روغن، گزارش میکند.

ISO 4406

 

 

برسی مورد جواب آزمایش روغن

فرض کنید نتیجه آزمایش سطح تمیزی روغن، به صورت ۱۹/۱۷/۱۴ گزارش شده باشد.

ISO 4406

تفسیر این کد به قرار زیر است:

  • ۱۹ یعنی: ۲۵۰هزار تا ۵۰۰هزار ذره در ۱ml روغن وجود دارد که سایز این ذرات بزرگتر از ۴micron است.

 

  • ۱۷ یعنی: ۶۴هزار تا ۱۳۰هزار ذره در ۱ml روغن وجود داره که سایز این ذرات بزرگتر از ۶micron است.

 

  • ۱۹ یعنی: ۸هزار تا ۱۶هزار ذره در ۱mll روغن وجود داره که سایز این ذرات بزرگتر از ۱۴micron است.

ISO 4406

 

روش های انجام آزمایش particle counting

آزمایش particle counting روغن توربین به دو روش انجام میشود:

  • Light blockage یا انسداد نور

ISO 4406

 

  • Pore blockage یا انسداد منفذISO 4406

 

روش Light blockage به دلیل وجود آب و هوا در روغن ممکن دچار خطا شده و بهتر است که از روش Pore blockage استفاده کنید.

 

اظهار نظر توربین سازها در مورد سطح تمیزی روغن

توربین سازهای مختلف در مورد سطح تمیزی روغن اظهار نظر کرده اند و همانطوری که در جدول زیر مشاهده میکنید،

شرکت مپنا برای توربین گازی V94.2 سطح تمیزی روغن را ۱۷/۱۴ معرفی نموده است.

ISO 4406

راهکار پیشنهادی در صورت مواجه شدن با نتایج آزمایش خارج از محدوده مجاز

اگر نتیجه آزمایش ISO 4406، میزان ذرات موجود در روغن را زیاد گزارش کرد، نگران نشوید.

علت آن است که روش و کیفیت نمونه گیری روغن در نتیجه آزمایش خیلی تاثیر داشته و پیشنهاد میکنم آزمایش سطح تمیزی روغن را تکرار کنید.

همچنين در آزمون شمارش ذرات توجه به اين نكته كه وجود آب در روغن مي تواند خطاهاي قابل توجهي در نتيجه آزمون شمارش ذرات ايجاد كند،

باعث مي شود تا ابتدا از عدم وجود آب در سيستم اطمينان حاصل نماييم.

جهت اطمینان بیشتر دانسیته آهن ferrous density و آنالیز فروگرافی Analytical ferrougraphy را نیز انجام بدهید.

با آنالیز عنصری روغن توربین بیشتر آشنا شوید

حال اگر مجددا سطح تمیزی روغن بالاتر از حد مجاز گزارش شد، پیشنهاد میکنم پیوریفایر روغن را در مدار گذاشته تا سطح تمیزی به حد مطلوب برشد.

اگر سطح تميزي روغن با استفاده از فيلتراسيون (پيوريفاير) به حد مطلوب نرسد چه بايد كرد؟

هدف از به كار گيري فيلتراسيون در روغن حذف ذرات نامطلوب از روغن و افزايش طول عمر روغن و دستگاه است.

اما در اين سيستم ها بسته به نوع و تركيب فيلترهايي كه در يك مجموعه استفاده شده اند حد مشخصي از توانايي براي جداسازي ذرات وجود دارد،

ازاينرو انتخاب سيستم مناسب براي اين كار قدم ابتدايي و اساسي براي پيشبرد هدفمان خواهد بود.

حال اگر در يك فرايند فيلتراسيون به كد تميزي مورد نظر دست پيدا نكنيم ممكن است عوامل مختلفي در آن دخيل باشد.

انتخاب سيستم فيلتراسيون

🔸اولين علت، انتخاب سيستم فيلتراسيون نامناسب براي سيال مورد نظر است.

در اين شرايط به دليل عدم وجود مدياي مناسب در پكيج فيلتر، عملا امكان جداسازي برخي ذرات ريز در سيستم ميسر نشده و با ادامه فيلتراسيون به هدف مورد نظر نخواهيم رسيد.

در خصوص انتخاب فيلترهاي مناسب و زمان لازم براي بكار گيري سيستم فيلتراسيون جانبي جهت پاكسازي روغن تجهيزات،

استاندارد مدوني كه بتواند تمامي سيستم هاي صنعتي را بطور كامل پوشش دهد وجود ندارد.

و بايد در اين رابطه از مشاوره متخصصين اين امربهره گرفت.

لازم به ذکر است تامین روغن های صنعتی با سطح تمیزی بسیار پایین از خطوط تولید پالایشگاه های روغن به دلیل محدودیت های عملیاتی و همچنین بسته بندی،

بسیار مشکل و هزینه بر است،

از اینرو در تجهیزاتی که نیاز به سطح تمیزی بسیار پایین دارند،

توصیه می شود در زمان شارژ روغن و در دوره های منظم در زمان بهره برداری،

از سیستم های فیلتراسیون جانبی مخصوص این امر که توسط سازندگان معتبر فیلتر ساخته می شوند استفاده گردد.

 

نوع آلودگي

🔸عامل ديگري كه مي تواند در اين مشكل موثر باشد نوع آلودگي موجود در روغن است.

در واقع لازم است تا طيف ذرات موجود در يك روغن مشخص شده تا بتوان از مناسب ترين گزينه براي اين كار استفاده كرد.

 

منبع آلودگي

🔸نكته بعدي كه بايد در آن دقت نمود منبع ايجاد آلودگي است. يعني تا زماني كه ما منبع آلودگي را برطرف نكنيم انجام فرايند فيلتراسيون كمك ويژه اي به ما نخواهد كرد.

چرا كه همزمان با حذف ذرات نا مطلوب توسط فيلتر از سيستم، مجددا ذرات جديدي از منبع آلودگي، در روغن توليد و يا وارد مي شود،

در نتيجه هرچند فيلتراسيون انجام مي شود ولي نتيجه مطلوب بدست نمي آيد.

اين منابع مي توانند داخل سيستم، مانند سايشهاي غير نرمال باشند.

و يا از خارج از سيستم، مانند آلودگي محيطي كه در اثر وجود ايراد از بخشي از سيستم به روغن وارد مي گردد.

براي مثال در توربینی كه در اهواز نصب شده است، محيطي سرشار از گرد و غبار دارد در صورت وجود ايراد در آببندي سيستم، احتمال ورود مداوم گرد

و خاك به سيستم وجود دارد. و يا در يك توربين بخار، بروز ايراد در آببندها احتمال ورود آب به روغن را به شدت افزايش مي دهد.

 

 

ISO 4406

استاندارد NAS1638 

در این روش میزان آلاینده­ ها در ۱۰۰ میلی لیتر از حجم روغن بررسی می­گردد که دقت آن از استاندارد ISO کمتر می­باشد. در این روش بر خلاف ISO که سه عدد مشخص را بررسی می­کرد یک رنج از اعداد را مشخص می­کند که به این شرح می­باشد:

تعداد ذرات بین ۵-۱۵ میکرون ، ۱۵-۲۵ میکرون ، ۲۵-۵۰ میکرون ، ۵۰ – ۱۰۰ میکرون، و ذرات بزرگتر از ۱۰۰ میکرون. به هر رنج با توجه به میزان آلاینده­ها یک کد اختصاص می­گیرد که بالاترین کد تحت عنوان NAS روغن شناخته می­شود. در جدول زیر مقایسه دو استاندارد ایزو و ناس نشان داده شده است.

عدد nas

حجم نمونه روغن، پریود زمانی نمونه گیری و قیمت آزمایش در particle counting طبق استاندارد ISO 4406

ذرات با اندازه مساوی یا کمی بیشتر از تلورانس دینامیکی بخش های متحرک، بیشترین میزان آسیب رسانی را دارند.

به عنوان مثال تلورانس دینامیکی یاتاقان ژورنال معمولا بین ۰٫۵-۱۰۰ micron بوده و برای سرو ولوها اسن مقدار  ۱-۳ micron درنظر گرفته میشود.

به همین دلیل هراندازه این تلورانس ها کوچک میشود، معیار سطح تمیزی روغن کاهش یافته و سخت گیرانه تر میشود.

ISO 4406

ISO 4406

 

به همین دلیل پیشنهاد میشود، ماهیانه مقدار ذرات موجود در روغن توربین محاسبه شود.

این کار با استاندارد ISO 4406 و ۱۰۰ml روغن قابل انجام است. قیمت تست در کشور ما سی هزار تومان میباشد. ممنون که در این ویدیو همراه من بودید.

ISO 4406

 

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.